Myśli Lecha Bądkowskiego

Rok Lecha Bądkowskiego

Myśli Mędrca z Targu Rybnego – Lech Bądkowski

Dziś, 24 lutego 2020 roku, mija 36. rocznica śmierci Lecha Bądkowskiego (1920–1984), którego rok obecnie trwa. Jesteśmy już po wielu konferencjach, otwarciach wystaw, promocjach książek i innych przedsięwzięciach przywołujących tę postać. Śledząc dzieła publicystyczne i literackie Bądkowskiego, natrafimy na wiele ciekawych, uniwersalnych myśli. Poniżej zamieszczam mój wybór.

Myśli i cytaty Lecha Bądkowskiego

Nadzieja – to więcej niż pewność (Sąd nieostateczny).

Cytat pochodzi z dramatu Lecha Bądkowskiego napisanego pod koniec lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Świetna sztuka odnosząca się do natury człowieka.

Dla bojaźliwych nie ma litości.

Tymi słowami Bądkowski zakończył swój słynny referat w rocznicę wybuchu II wojny światowej w PEN Clubie w 1979 roku. Zaczerpnął je z twórczości Augustyna Necla. Dziś wiele osób bierze tę myśl dosłownie, nie zgłębiając wspomnianego tekstu, który w świetny sposób przybliża, czym jest wojna i jakie powoduje następstwa w umysłach ludzi dotkniętych tym doświadczeniem. To także tekst o mądrym rozliczeniu z wojenną przeszłością, bez względu na to, po jakiej stronie byliśmy.

Bóg najchętniej udziela pomocy tym, którzy pomagają sobie sami (Ziomkowie).

Nie ma żadnej granicy. Granica istnieje tylko w naszych duszach i w waszych umysłach (Legenda o pustelniku).

To jeden z najpiękniejszych utworów Lecha Bądkowskiego, wchodzący w skład powieści Połów nadziei. W końcu lat 50. ubiegłego wieku został wycofany przez cenzurę. W dużym skrócie to opowieść o samotności lidera. Z perspektywy lat możemy stwierdzić, że Bądkowski pisał o sobie.

Bywają w życiu takie sytuacje, kiedy każdy musi być sam sobie dowódcą (Lech Bądkowski w rozmowie nagranej przez Pawła Zbierskiego).

Kto odnosi zwycięstwo nad sobą, przekreśla klęski zadane przez wrogów (Sąd nieostateczny).

Przed prawdą uciec się nie da... (Lech Bądkowski w Stoczni Gdańskiej podczas negocjacji z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim w 1980 roku).

Podejrzewam, że nawet Prometeusz, poświęcając się dla wszystkich ludzi, najwięcej myślał o jednej kobiecie (Połów nadziei).

Oblężenie trwa, przybiera inne formy, walczymy z wieloma wrogami, z zarazą w nas samych również (Oblężenie).

Pracujmy nad coraz bardziej kurczącym się światem. Ale zacznijmy odpowiedzialnie: od siebie i od regionu. Tylko wtedy porozumiemy się z obcymi, jeśli zrozumiemy własną tożsamość.

Myśl Bądkowskiego zaczerpnięta z książki Na własny rachunek. Rzecz o Lechu Bądkowskim autorstwa Pawła Zbierskiego.

Lech Bądkowski – myśl wciąż aktualna

Powracajmy do publicystyki i literatury Lecha Bądkowskiego. Od jego śmierci mija już blisko czterdzieści lat, ale są to stale aktualne tezy, które często mogą być dla nas drogowskazem. Warto je przypominać i zarażać myśleniem Bądkowskiego innych. Wokół tych myśli, tej idei zawsze unosi się duch wolności, tolerancji, samorządności i obywatelskości, bo taki właśnie był Lech Bądkowski.

Andrzej Busler

Lech Bądkowski podczas II wojny światowej. Archiwum Sławiny Kosmulskiej

Więcej o Lechu Bądkowskim

Życie i działalność Lecha Bądkowskiego szerzej przedstawiam w artykule O Lechu Bądkowskim raz jeszcze.

Zobacz także teksty: Sąd nieòstateczny w Gduńskù, Książka o ojcu, Gdynia – Lechowi Bądkowskiemu oraz Publicystyka Lecha Bądkowskiego – Przypisy do myśli o przyszłości.

Więcej publikacji poświęconych ważnym postaciom regionu znajdziesz w kategorii biografie pomorskie.