Dwudziestolecie Przeglądu Kociewskich Zespołów Folklorystycznych ku czci Władczyni Kociewia w Piasecznie 1994–2013

Dwudziestolecie Przeglądu Kociewskich Zespołów Folklorystycznych ku czci Władczyni Kociewia w Piasecznie 1994–2013

Publikacja autorstwa Jana Ejankowskiego to publikacja dokumentująca historię jednego z ważnych wydarzeń kulturalnych regionu kociewskiego oraz kultu Matki Boskiej w Piasecznie. Książka opisuje początki i rozwój Przeglądu Kociewskich Zespołów Folklorystycznych w Piasecznie, prezentuje kolejne edycje wydarzenia oraz osoby zaangażowane w jego organizację. Autor ukazuje znaczenie przeglądów dla podtrzymywania tradycji, kultury ludowej, pieśni, tańca i regionalnej tożsamości Kociewia.

Publikacja zawiera przedmowę, wspomnienia, rozdziały poświęcone historii przeglądów w latach 1994–2013, aneksy, wykazy uczestników, artykuły prasowe oraz źródła i literaturę. To cenna pozycja dla miłośników Kociewia, regionalistów, członków zespołów folklorystycznych oraz wszystkich zainteresowanych kulturą ludową Pomorza.

Fragment książki:

"Przedmowa

ks. inf. Stanisław Grunt

Wyzwólcie w sobie chęć do zachowania tożsamości, ochrony regionalnych
wartości. Sami zadbajcie o nasze dziedzictwo kulturowe. Pielęgnujcie swą
odrębność lokalną. Jest to najbliższy nam świat, w którym żyjemy na co dzień
(Jan Paweł II)

Jan Ejankowski należy do wybitnych regionalistów Kociewia. Związany urodzeniem i pracą nauczycielską z kociewską ziemią, wrastał w historię, zwyczaje, gwarę i kulturę ludową regionu: stał się entuzjastą i propagatorem kulturowego dziedzictwa Kociewia.

Kraina położona w dorzeczu Wierzycy i Wdy wpisała się w tradycję narodową: szlakiem misyjnym św. Wojciecha; dziejami warownych miast i krzyżackich zamków od Tczewa i Gniewa po Nowe i Świecie; gotyckimi świątyniami, z pelplińską katedrą na czele; materialnymi i duchowymi osiągnięciami skarszewskich joannitów, pracowitych cystersów Pogódek i Pelplina, dominikanów ze Tczewa, białych ojców paulinów z Topolna i rozmodlonych bernardynów z Nowego i Świecia. Lud tej ziemi zawsze wierny Bogu – modlił się nieustannie w licznych świątyniach rozsianych wśród pagórków i dolin i pielgrzymował do ciągle żywego miejsca maryjnych objawień na Kociewiu – Sanktuarium Piaseckiej Matki Bożej, Władczyni Kociewia i Królowej Pomorza. W burzliwe dzieje tej ziemi – zawsze wiernej Polsce – Ojczyźnie, jak matce, którą się kocha – wpisują się nekropolie ofiar niemieckich okupantów w Mniszku i Szpęgawsku oraz krwawa „Pelplińska Jesień”, unicestwiająca kwiat duchowieństwa diecezji chełmińskiej. Lud kociewski – zawsze wierny Bogu i Ojczyźnie – bogaty kulturą materialną i duchową mądrością, rozmiłowany w swoich legendach, gwarze, pieśniach i tańcach pielęgnuje i wzbogaca dziedzictwo regionalne na Kongresach Kociewskich. Przełom przejścia w trzecie tysiąclecie chrześcijaństwa uświetniło jeszcze nowe miejsce spotkań Kociewiaków, które stanowi dziedzictwo szerokowymiarowe, a jest nim Góra Jana Pawła II w Pelplinie, na której Papież-Polak – dzisiaj: Święty Jan Paweł II, Papież, błogosławił naszej umiłowanej Małej Ojczyźnie.

Jednym z bohaterów nieustannej troski o zachowanie tradycji i rozmiłowanie w kociewskiej kulturze, nierozerwalnie związanej z wiarą, jest Jan Ejankowski, słusznie zaliczany do tych dawnych i obecnych twórców, którzy legendami, gawędami, powiastkami, poezją i prozą oraz naukowymi opracowaniami tworzyli dzieje Kociewia.

W 1994 roku zorganizował Kociewskie i Pomorskie Przeglądy Zespołów Folklorystycznych. Związał regionalne prezentacje ze Studzienką, dedykując je tym samym Matce Bożej Piaseckiej, której cudowna XIV-wieczna rzeźba znajduje się w parafialnym kościele. Mówił: „to kult Maryjny i kontynuacja idei Juliusza Kraziewicza inspirowały mnie do pracy nad wszystkimi Przeglądami Zespołów Folklorystycznych w Piasecznie”. Juliusz Kraziewicz (1829–1995) był pionierem polskich kółek rolniczych, pierwsze kółko rolnicze na ziemiach polskich zostało utworzone w 1862 roku w Piasecznie. W miejscu kultu Królowej Pomorza współorganizuje oddział Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Dziesięć lat wcześniej zakłada regionalny zespół pieśni i tańca Piaseckie Kociewiaki, które w tym roku świętują trzydziestą rocznicę śpiewu i tańca na „scenach” naszej Małej Ojczyzny.

Niech Jubileusz dwudziestolecia Piaseckich Przeglądów Folklorystycznych oraz trzydziestolecia „Piaseckich Kociewiaków” będą dla ich Autora i Twórcy wielką radością, a dla całego Kociewia zachętą do dalszego budowania kociewskiego siedliska regionalnej kultury i wiary."

Spis treści

Przedmowa – ks. inf. Stanisław Grunt — 7

Słowo przedwstępne – prof. dr Maria Pająkowska-Kensik — 9

Jego wspomnienia są ponadjednostkowe, niezwykle ważne
dla każdego regionalisty i każdej osoby – Kamila Cillmeister — 11

Zamiast wstępu — 13

Rozdział I

Kociewie w świetle nowych poznanych faktów — 17

Rozdział II

Jak doszło do zorganizowania Pierwszego Przeglądu Kociewskich
Zespołów Folklorystycznych w Piasecznie? — 23

Rozdział III

Kolejne Przeglądy Kociewskich Zespołów Folklorystycznych
w Piasecznie w latach 1996–2003 — 33

Rozdział IV

Przeglądy w latach 2004–2008 — 49

Rozdział V

Przeglądy Kociewskich Zespołów Folklorystycznych
w latach 2009–2013 — 55

Rozdział VI

Najpierw na skromnej scenie przy Domu Kultury w Piasecznie,
a potem przy Studzience — 77

Zakończenie — 87

Aneks I

Osoby, które aktywnie włączyły się w organizację Przeglądów
Kociewskich Zespołów Folklorystycznych w Piasecznie
w latach 1994–2013 — 89

Aneks II

Wykaz uczestników spotkania organizatorów I Kongresu
Kociewskiego i Przeglądów Kociewskich Zespołów, które
odbyło się 30 stycznia 1996 roku w Piasecznie — 93

Aneks III

Pieśń: „Piasecką Pani stale uśmiechnięta” po raz pierwszy
zaśpiewana przez „Piaseckie Kociewianki” w piaseckiej świątyni
w sobotę 19 września 1998 roku — 98

Aneks IV

Skąd pozyskujemy fundusze na organizację i przebieg piaseckich
przeglądów? — 100

Aneks V

Stanisław Cisewski, Przeglądy Kociewskich Zespołów
Folklorystycznych w Piasecznie — 101

Aneks VI

Gertruda Woźnicka, spostrzeżenia o przeglądach w Piasecznie — 102

Aneks VII

Wykaz uczestniczących kociewskich zespołów folklorystycznych
w Piasecznie w latach 1994–2013 — 103

Aneks VIII

Artykuły prasowe — 149

Wykaz źródeł i literatury — 157