Emigracja kaszubska w Stanach Zjednoczonych. Historia i dziedzictwo

Emigracja kaszubska w Stanach Zjednoczonych. Historia i dziedzictwo

Przygotowana tutaj praca prezentuje artykuły kaszubskiego, polskiego i amerykańskiego środowiska badaczy tematyki emigracyjnej. Jest to przykład współpracy naukowej na poziomie akademickim oraz instytucjonalnym, nawiązujący do podejmowanych wcześniej prac różnych autorów polsko i anglojęzycznych. Niniejsza praca jest swego typu kontynuacją wieloautorskiej pracy monograficznej Emigracja kaszubska. Zjawisko. Ludzie. Ośrodki, wydanej przez Akademię Pomorską w Słupsku oraz Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie (Słupsk-Wejherowo 2020). Tym razem staramy się wszakże zaprezentować artykuły w dwóch wersjach językowych (polska i angielska), aby ułatwić percepcję jakże ciekawej problematyki.

(Fragment Wstępu)

Emigracja kaszubska w Stanach Zjednoczonych. Historia i dziedzictwo” to wielowymiarowe opracowanie poświęcone dziejom jednej z najważniejszych fal migracyjnych w historii Kaszubów – wyjazdom do Ameryki Północnej od połowy XIX wieku po pierwsze dekady XX stulecia. Publikacja łączy perspektywę historyczną, socjologiczną i kulturoznawczą, ukazując procesy migracyjne w kontekście przemian politycznych, ekonomicznych i tożsamościowych.

Książka dokumentuje życie codzienne emigrantów, ich aktywność religijną i społeczną, rolę parafii katolickich jako centrów integracji oraz mechanizmy zachowywania języka i tradycji w warunkach amerykańskiej asymilacji. Czytelnik poznaje sylwetki liderów społecznych, historię kaszubskich organizacji, a także wkład emigrantów w rozwój lokalnych społeczności.

Publikacja oparta jest na bogatym materiale źródłowym: archiwaliach, listach emigrantów, dokumentach parafialnych i relacjach potomków pierwszych osadników. Integralną część stanowią mapy migracyjne, fotografie archiwalne oraz analiza statystyczna skali wyjazdów.

To książka adresowana zarówno do badaczy migracji i historii Pomorza, jak i do potomków kaszubskich emigrantów, zainteresowanych własnym dziedzictwem. Stanowi rzetelne kompendium wiedzy o procesie, który ukształtował transatlantycką tożsamość Kaszubów i pozostawił trwały ślad w krajobrazie kulturowym Stanów Zjednoczonych.

Wydawcy: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku oraz Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.

Spis treści

Wprowadzenie    5
Introduction    10

Małgorzata Plecka
Kaszubska emigracja. Teoria a rzeczywistość  15
Kashubian emigration. The theory versus the reality  34

Joseph J. Hughes
Założyciele parafii pw. św. Stanisława Kostki w Winonie, w stanie Minnesota 52
The Founders of Saint Stanislaus Kostka Parish in Winona, Minnesota 70

Karolina Kierlańczyk
Kształtowanie tożsamości Polonii amerykańskiej przez polskojęzyczną prasę w Stanach Zjednoczonych Ameryki: Hieronim Derdowski i winoński „Wiarus” na tle publicystycznej działalności Michała Kruszki i Antoniego Paryskiego  87
Shaping the American Polonia’s Identity by the Polish-Language Press in the United States of America: Hieronim Derdowski and Winona’s „Wiarus” in the Context of Publishing Activities of Michał Kruszka and Antoni Paryski  129

ks. Józef Szymański
Polskie parafie w Winonie i ich duszpasterze na łamach „Dziennika Chicagoskiego” w latach 1890-1920  161
Polish Catholic parishes in Winona and their clergy as presented by the Daily “Dziennik Chicagoski” (1890-1920) 186

Adela Kuik-Kalinowska
Kaszubi na drodze do szczęścia. „Z deszczu pod rynnę” Augustyna Necla 208
Kashubians on their way to happiness. Augustyn Necel’s „Z deszczu pod rynnę” [”Out of the pan and into the fire”]  219

Daniel Kalinowski
Aleksander Janta-Połczyński, Bronisław Socha-Borzestowski oraz Jan Drzeżdżon. Pierwsze intuicje w dyskursie o kaszubsko-pomorskiej emigracji w Ameryce Północnej  228
Aleksander Janta-Połczyński, Bronisław Socha-Borzestowski and Jan Drzeżdżon. First intuitions in the discourse on Kashubian-Pomeranian emigration in the North America 245

Stanisław Frymark
Anne Rose Pellowski, amerykańska pisarka o kaszubskich korzeniach 259
Anne Rose Pellowski, an American Writer with Kashubian Roots 269

Aleksandra Kurowska-Susdorf
Relikty ludowych zwyczajów kaszubskich w Ameryce Północnej w pedagogicznej koncepcji pamięciomiejsca 276
Relics of Kashubian folk customs in North America in pedagogical concept of memory-place  301

Paul Breza
Opowieści, wspomnienia, refleksje o życiu emigracyjnym  322
Stories, memories, reflections about emigrant’s life  328

Danuta Charland
Emigracja    333
Immigration    337