HAFT SŁUPSKI

Haft słupski – najmłodsza szkoła haftu kaszubskiego

Haft słupski zajmuje szczególne miejsce wśród regionalnych odmian haftu kaszubskiego. W przeciwieństwie do starszych szkół nie wyrósł bezpośrednio z miejscowej tradycji hafciarskiej. Został opracowany dopiero w latach 90. XX wieku, a inspiracji dla jego twórców dostarczyły zachowane przykłady dawnego zdobnictwa i rzemiosła Pomorza Środkowego.

Do powstania szkoły słupskiej przyczynili się etnograf Hugona Ostrowska-Wójcik z Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku oraz plastycy Dorota Sikorska-Łaźny i Mieczysław Łaźny. Opracowane wzornictwo pozwoliło stworzyć charakterystyczny repertuar ornamentów związanych z tą częścią Pomorza.

Jak powstał haft słupski?

Szkoła słupska powstała na obszarze, na którym nie zachowała się ciągła miejscowa tradycja hafciarska porównywalna z tradycjami znanymi z innych części Kaszub. Poszukując podstaw dla nowego wzornictwa, sięgnięto więc do ornamentyki obecnej w innych dziedzinach regionalnego rzemiosła i zdobnictwa.

Dzięki temu haft słupski nie jest prostym odtworzeniem dawnego lokalnego haftu, lecz współczesnym systemem wzorniczym wykorzystującym motywy zaczerpnięte z historycznego dziedzictwa regionu.

Meble, ceramika i malarstwo na szkle jako źródła wzorów

Ważnym źródłem inspiracji dla haftu słupskiego stało się zdobnictwo dawnych mebli, ceramiki oraz innych form regionalnej sztuki dekoracyjnej, w tym malarstwa na szkle. Elementy występujące wcześniej na różnych przedmiotach zostały przetworzone i wykorzystane w kompozycjach hafciarskich.

Wśród motywów haftu słupskiego pojawiają się m.in. stylizowane tulipany, róże, niezapominajki, wisienki, margerytki, bratki, piwonie, palmety i dzikie wino. W repertuarze ornamentów można odnaleźć również motyw gwiazdy morskiej.

Kolory haftu słupskiego

Jednym z elementów wyróżniających haft słupski jest jego kolorystyka. Ważną rolę odgrywają odcienie niebieskiego – od jasnego błękitu po głęboki granat.

Paletę uzupełniają m.in. żółć, brąz oraz odcienie zieleni. Zestawienie tych barw z charakterystycznym repertuarem ornamentów nadaje wzorom szkoły słupskiej własną tożsamość na tle innych odmian haftu kaszubskiego.

Haft słupski jako współczesne dziedzictwo regionalne

Historia szkoły słupskiej pokazuje, że wzornictwo regionalne może rozwijać się również współcześnie poprzez twórcze wykorzystanie zachowanych motywów i lokalnych tradycji artystycznych.

Haft słupski powstał pod koniec XX wieku, ale jego ornamentyka odwołuje się do starszego dziedzictwa Pomorza Środkowego. Stanowi tym samym przykład współczesnej interpretacji regionalnego wzornictwa, a nie rekonstrukcję nieistniejącej miejscowej tradycji hafciarskiej.

Haft słupski na tekstyliach i rękodziele

Wzory słupskie mogą być wykorzystywane w hafciarstwie i współczesnym rękodziele, m.in. na tekstyliach i przedmiotach dekoracyjnych. W ten sposób opracowane w latach 90. ornamenty funkcjonują również jako wzory wykorzystywane przez współczesnych twórców.

Obok rzeczywistych wyrobów hafciarskich mogą występować produkty, na których wzory inspirowane haftem słupskim zostały naniesione innymi technikami. Sposób wykonania konkretnego przedmiotu warto więc sprawdzić w jego opisie.

Produkty ze wzorami haftu słupskiego

Charakterystyczne wzory słupskie są wykorzystywane również na współczesnych przedmiotach użytkowych, dekoracjach, pamiątkach i regionalnych upominkach. Pozwala to przenosić ornamentykę szkoły słupskiej poza tradycyjne zastosowania hafciarskie.

W CZEC znajdziesz produkty wykorzystujące wzornictwo inspirowane haftem słupskim, przeznaczone dla osób zainteresowanych kulturą Kaszub i Pomorza oraz regionalnym wzornictwem.

Haft słupski stanowi część szerszego dziedzictwa haftu kaszubskiego, a jednocześnie wyróżnia się na tle starszych szkół swoją współczesną genezą i charakterystycznymi źródłami inspiracji.