Breloczek okrągły kociewski (czarny)

Wzornictwo kociewskie jest niezwykle charakterystyczne i nasycone bogactwem barw, gdzie na czele wysuwa się czerwień kociewskich maków. Obecne wzory kociewskie zawdzięczamy dwóm postaciom - propagatorek kultury kociewskiej:

Maria Wespa (1920-1990) – urodzona w Tczewie, a od 1936 roku mieszkanka Morzeszczyna, w końcówce życia po wyemigrowaniu do Niemiec - osiadła w Berlinie. Jedna z odtwórczyń tradycyjnego haftu kociewskiego. Prace nad tym dziełem rozpoczęła w 1969 roku, gromadząc wzory dawnego haftu kociewskiego znajdujące się na kościelnych sztandarach, starych meblach, a w szczególności polichromii skrzyń wianowych panien kociewskich oraz zabytkowych szatach liturgicznych. Tworząc własne kompilacje przekazywała swe umiejętności na kursach haftu. Jej prace były prezentowane na wielu wystawach i do dziś znajdują się w zbiorach muzeów etnograficznych. W latach: 1978 i 1985 wydała dwie autorskie teczki z opracowanymi wzorami haftów kociewskich. Jej hafty kociewskie są dziś nazywane szkołą morzeszczyńską. Występuje w niej osiem podstawowych kolorów: biały, słomkowy, żółty, pomarańczowy, czerwony, liliowy, ciemno-niebieski i zielony. Wzornictwo składa się głównie z ornamentyki florystycznej, nieco stylizowanej, opartej na popularnych w regionie kwiatach – tulipanach, modrakach, stokrotkach i makach. Przy tworzeniu haftu Maria Wespa stosowała dwa rodzaje ściegów: płaski oraz sznureczkowy. Haftem płaskim wykonywała płatki kwiatów oraz kłosy, ściegiem sznureczkowym łodygi i obwódki kwiatów. W niektórych kompilacjach wprowadzała ściegi: łańcuszkowy oraz ścieg Janina - do wykonywania siatek.

Małgorzata Garnysz (1912-1990) - jej rodzina pochodziła z kociewskich stron, ale urodziła się w 1912 r. z dala od tej krainy, gdyż jej ojciec - Jan Pestka - otrzymał posadę jako nauczyciel na sąsiednim Powiślu. Rodzina przeniosła się na Kociewie kilka lat później, gdy ojciec Jan objął kierownictwo szkoły ludowej w Pączewie. W 1928 roku Małgorzata ukończyła tzw. "wydziałówkę". W dalszym okresie międzywojnia zajmowała się rodzinnym domem i opieką nad rodzicami. Pracowała dorywczo w mleczarni i pączewskiej bibliotece oraz jako instruktorka Przysposobienia Rolniczego w Pączewie. Po II wojnie światowej pracowała jako nauczycielka w szkołach: pączewskiej i bobowskiej. Kwalifikacje pedagogiczne zdobyła w Liceum Pedagogicznym w Tczewie. Obok pracy nauczycielskiej pogłębiała swe zainteresowania związane z różnymi aspektami kultury regionalnej, penetrując najbliższe środowisko pączewskie. Zainteresowała się dawnym sprzętem, ubiorem, mową, których ślady odkrywała w kontaktach z mieszkańcami wsi. Zaczęła spisywać relacje ludu starszych, gromadziła fotografie i przejmowała w opiekę sprzęty oraz dawne stroje. Między innymi z tych swoistych badań powstała oryginalna wersja haftu kociewskiego zwana szkołą pączewską. W odmianie tej, haftowanej na szarym płótnie, występuje trzynaście podstawowych kolorów: biały, pomarańczowy, jasno-brązowy, ciemno-brązowy, czerwony, bordowy, zółty, liliowy, fioletowy, różowy, zielony, jasno-niebieski i niebieski. Podstawowym ściegiem jest ścieg płaski, którym wykonuje się płatki kwiatów i liście oraz sznureczkowy, którym tworzy się łodygi i wąsy. Dodatkowymi ściegami są ściegi: Janina i cerowany (wykonywany na lewej stronie).