Kamienne kręgi Gotów

Kamienne kręgi Gotów

Siódme, zmienione i rozszerzone, a przy okazji zaktualizowane, wydanie popularnego vademecum opisującego kamienne kręgi pozostawione na Pomorzu przez Gotów. Zawiera podstawową wiedzę na temat tego ludu i wskazówki dla turystów odwiedzających pomorskie kręgi. Książka została poszerzona o informacje na temat odkrytego w 2015 roku cmentarzyska w Pławnie koło Czaplinka.

Spis treści

Wstęp — 3

Trochę historii — 5
Powstanie kręgów — 7
Sytuacja gospodarcza — 7
Wędrujący lud — 9

Gotiskandia i jej mieszkańcy — 9
Wierzenia Gotów — 12
Zwyczaje pogrzebowe — 13
Znaczenie kręgów dla Gotów — 14
Daniken i inni... — 21

Przyroda — 26
Porosty i mchy — 28

Miejsca mocy — 31
Lokalizacja kręgów — 31
BABI DÓŁ-BORCZ — 34
GRZYBNICA — 38
LEŚNO — 44
ODRY — 50
PIASZNO — 57
PŁAWNO — 60
WĘSIORY — 64

Muzealia — 69

Fragment książki:

Mała liczba źródeł dotyczących prehistorycznych losów Pomorza sprawia, iż do dziś nikt nie ma pewności, jakie były dzieje tej ziemi do początków średniowiecza. Wszystkie teorie i opracowania w mniejszym lub większym stopniu oparte są na dedukcji i łączeniu w całość niewielu dostępnych informacji – wyników wykopalisk, podań spisanych przez rzymskich kronikarzy, a także porównań z innymi dawnymi, lepiej poznanymi, kulturami. Pobieżny przegląd naukowych koncepcji, choćby z XX stulecia, skłania do stwierdzenia, że wiadomo bardzo mało, a często o ostatecznej treści teorii decydowała... sytuacja polityczna, w jakiej ona powstawała.

Kamienne kręgi, jakie zachowały się w kilku miejscach Pomorza, to najdoskonalsze i w zasadzie jedyne widoczne, także dla laika, zabytki z czasów przedhistorycznych. Spaczone XX-wiecznymi nacjonalizmami spojrzenie współczesnego człowieka na te zabytki przez pryzmat „narodowości” ich budowniczych przez lata doprowadzało do dziwacznych często pomysłów. Kamienne kręgi w Odrach miały być pamiątką po Prasłowianach lub śladami pozostawionymi przez Księstwo Odrowskie, czy też – dla innych badaczy – dowodem na niemieckość tych ziem. Dziś kwestia, kim naprawdę byli Goci, sprowadza się do zainteresowania ich kulturą i przypuszczalnymi obyczajami.

Kamienne kręgi kryją w sobie wiele tajemniczości, dlatego od stuleci ich istnienie wiązali ludzie z działaniami sił nadprzyrodzonych lub istot bajkowych. Dla Kaszubów były to na przykład zabawki olbrzymów. Inni z kolei widzieli w kamiennych kręgach zaklęte w kamień postacie – na skutek klątw lub złego słowa wypowiedzianego nie w porę. Także dziś nie brakuje ludzi, dla których kurhany i kręgi z kamieni nie są jedynie dawnymi cmentarzyskami, ale miejscami o wyjątkowej mocy i energii, astralnymi kalendarzami czy nawet miejscami... o kosmicznym znaczeniu.

W naszym przewodniku nie będziemy rozstrzygać, która z teorii jest prawdziwa. Na tych kilkudziesięciu stronach chcemy przekazać Państwu, co wiadomo o kręgach, gdy patrzy się na nie okiem naukowców uzbrojonych w „szkiełko i oko”, jak i tych, którzy przede wszystkim czują skupioną w nich moc. Uzupełnieniem są tu informacje typowo użytkowe, które mamy nadzieję, ułatwią Państwu poznawanie kamiennych kręgów – niewątpliwie jednej z ciekawszych turystycznych atrakcji Pomorza.

Trochę historii...

Najstarsze ślady osadnictwa na Pomorzu pochodzą z okresu neolitu (ok. 4000–ok. 1800 r. p.n.e.), kiedy przybyła tu pierwsza ludność prowadząca w miarę osiadły tryb życia. Zajmowała się ona głównie uprawą roli i hodowlą, a także posiadała umiejętność wyrobu naczyń glinianych. Pierwsi miejscowi rolnicy pozostawili po sobie tzw. kulturę pucharów lejkowatych (nazwa pochodzi od charakterystycznych naczyń), której imponującym stanowiskiem jest cmentarzysko w Łupawie, gm. Potęgowo.

W epoce brązu do wytwarzania narzędzi i ozdób zastosowano brąz – stopy miedzi i cyny. Przez większą część tego okresu (XII–VII w. p.n.e.) Pomorze zamieszkiwała ludność kultury łużyckiej, która swoich zmarłych paliła, a szczątki chowała w popielnicach (tzw. pochówek ciałopalny, kremacja). Popielnice były umieszczane wewnątrz kamienno-ziemnych kurhanów, których liczne skupiska zachowały się do dziś.

Ludność tej kultury osiągnęła znaczny postęp w rozwoju…