Dramat Lecha Bądkowskiego
Sąd nieòstateczny w Gduńskù
3 lutego 2020 roku na scenie gdańskiego Teatru Wybrzeże Teatr Amatorski Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego przedstawił dramat autorstwa Lecha Bądkowskiego – Sąd nieòstateczny w reżyserii Felicji Baska-Borzyszkowskiej. Autorem przekładu sztuki na język kaszubski jest Zbigniew Jankowski. Była to kolejna odsłona obchodów 100. rocznicy urodzin Lecha Bądkowskiego.
Przeszło dekadę wcześniej – w 2009 roku – sztuka została wystawiona w gdańskim Teatrze „Miniatura” przez Teatr Amatorski Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego z Chojnic. Wówczas działo się to w Roku Lecha Bądkowskiego, ustanowionym przez Radę Naczelną Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. W 2009 roku pisałem o tym w miesięczniku „Pomerania” (nr 6/2009). Szczególnie interesujące są słowa Lecha Bądkowskiego z wywiadu przeprowadzonego w 1980 roku przez Alinę Kietrys:
Historia „Sądu nieostatecznego” Lecha Bądkowskiego
Po wielu latach sztuka Lecha Bądkowskiego została wystawiona w mieście, z którym autor spędził większość swego życia. Należy dodać, że Lech Bądkowski związał także pewien etap swego życia z gdańskim Teatrem Miniatura. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku pełnił tutaj funkcję kierownika literackiego. Samą sztukę „Sąd nieostateczny” napisał w 1958 roku. Czy mógł przypuszczać, że po wielu latach jego dzieło zostanie wystawione w Gdańsku? Odpowiedź na to pytanie możemy uzyskać, sięgając do archiwalnych wywiadów z Lechem Bądkowskim. W 1980 roku w wywiadzie udzielonym dziennikarce Rozgłośni Polskiego Radia w Gdańsku – Alinie Kietrys, Lech Bądkowski wspomina o swojej sztuce:
„Napisałem taką sztukę, która nigdy nie była wystawiana pod tytułem – «Sąd nieostateczny». Owszem było takie godzinne słuchowisko radiowe zrobione z tego, ale nic poza tym. Przypuszczam zresztą, że sztuka jest teatralnie trudna do zrobienia (...) Nie była nigdzie wystawiana do tej pory, może kiedyś w przyszłości na setną rocznicę urodzin autora czyli za czterdzieści lat (...)”
Zanim do tego doszło, dramat Lecha Bądkowskiego był prezentowany w postaci słuchowiska na antenie Rozgłośni Polskiego Radia w Gdańsku. (...)
Dramat Lecha Bądkowskiego dotyczy wiecznie aktualnych problemów, czyli walki dobra i zła. W postaciach głównych bohaterek dramatu – Witerce i Miotczënie – odnajdziemy cały przekrój ludzkich cech charakteru i związanych z tym następstw. Wszystkiemu towarzyszą diabły – Pùrtk i Slédnik, próbujące manipulować ludzkimi zachowaniami. Pomiędzy światem diabłów a światem ludzi pojawia jeszcze jedna postać o filozoficznym usposobieniu – Smãtk, pochylający się nad ludzkimi ułomnościami.
W 2014 roku sztukę Lecha Bądkowskiego w interpretacji Adama Hebla zaprezentowano w Filharmonii Kaszubskiej w Wejherowie w wykonaniu młodych aktorów Teatru ZYMK-Neocassubia. Był to element gali 15-lecia Radia Kaszëbë.
„Sąd nieòstateczny” na scenie Teatru Wybrzeże
W 2020 roku Teatr Amatorski Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego przedstawił sztukę na dużej scenie Teatru Wybrzeże z lekko zmienioną obsadą aktorską.
Obsada spektaklu
Reżyseria: Felicja Baska-Borzyszkowska
Tłumaczenie na język kaszubski: Zbigniew Jankowski
Obsada aktorska:
Pùrtk – Wojciech Myszk
Smãtk – Jarosław Kuklewski
Slédnik – Oskar Kozłowski
Witerka – Janina Kosiedowska
Miotczënô – Barbara Lewińska
Dźwięk i światło: Włodzimierz Łangowski
Suflerzy: Katarzyna Myszk, Mateusz Klebba
Gościem spektaklu była prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, która została uhonorowana przez prezesa ZKP Jana Wyrowińskiego pamiątkowym dyplomem-grafiką autorstwa prof. Wawrzyńca Sampa.
Andrzej Busler

Piekielna sceneria „Sądu nieostatecznego”. Fot. Krzysztof Nowotarski

Kobiety i diabły. Fot. Krzysztof Nowotarski

Witerka i Miotczënô. Fot. Krzysztof Nowotarski

Twórcy spektaklu w komplecie. Fot. Krzysztof Nowotarski

Publiczność w Teatrze „Wybrzeże”. Fot. Krzysztof Nowotarski

Program, w którym znajdziemy fragmenty mojego tekstu z „Pomeranii” 6/2009 – czas zatoczył koło. Fot. Krzysztof Nowotarski
Więcej o Lechu Bądkowskim
Na blogu CZEC znajdziesz także inne artykuły poświęcone Lechowi Bądkowskiemu, jego twórczości, działalności oraz pamięci o pisarzu:
O Lechu Bądkowskim raz jeszcze
Gdańska inauguracja Roku Lecha Bądkowskiego
Tramwaj im. Lecha Bądkowskiego
Uchwała Senatu RP związana z Lechem Bądkowskim
O Lechu Bądkowskim oraz kaszubski etnodesign w kartuskim Muzeum
Lech Bądkowski na 20-lecie Remusowego Kręgu w Borzestowie
Publicystyka Lecha Bądkowskiego. Przypisy do myśli o przyszłości
Interesują Cię książki o ważnych postaciach związanych z Pomorzem? Zobacz także biografie znanych Pomorzan. Warto zajrzeć także do kategorii teatr kaszubski.